Qəlblərdə Ucalan Canlı Abidə
(hekayə)
Dərs zəngi çalınardı. Gədəbəyin o füsunkar, dumanlı təbiətinin qoynunda yerləşən Hacılar kənd orta məktəbinin dəhlizindəki səs-küy sinif qapısının açılması ilə birdən-birə kəsilər, yerini dərin bir sükuta və sonsuz bir marağa verərdi. Sinfə daxil olan sadəcə bir müəllim deyildi; o, enerjisiylə otağa sığmayan, hər hərəkəti çevik, çöhrəsindən mülayim bir nur əskik olmayan canlı bir fəlsəfə, canlı bir ədəbiyyat dünyası idi. O, Məhərrəm müəllim idi. 1968-ci ildən 1990-cı ilə qədər o doğma məktəbin divarları arasında onun içəri girməsi ilə sinif otağı sanki sehrli bir şəkildə canlanar, dağ kəndinin soyuq qış günləri onun hərarəti ilə qızınardı.Məhərrəm müəllim ədəbiyyatı sadəcə kitabdakı quru cümlələrlə tədris etmirdi, onu sinifdə sözün əsl mənasında yaşadırdı. Onun dərsləri sadə bir mühazirə yox, böyük bir teatr səhnəsi idi. O, bizi sadəcə dinləyici etməz, hər birimizi əsərlərin içindəki obrazlara çevirərdi. “Sən bu gün İsgəndərsən,” deyərdi birimizə, “sən isə Xosrov.” Lövhənin önü bir anda Xətainin məclisinə, Şəhriyarın heybətli Savalan dağına və ya Mirzə Cəlilin hekayələrindəki o doğma mühitə çevrilərdi. Biz obrazları canlandırdıqca, Məhərrəm müəllim o daim gülər üzü ilə bizə baxar, çevik hərəkətlərlə səhnəni idarə edər, hər birimizə bir rejissor kimi bələdçilik edərdi. Onun bu müasir və bənzərsiz metodu sayəsində biz ədəbiyyatı əzbərləmədik, onu ruhumuza nəqş etdik.Onun ən böyük sənətkarlığı ise bizim qəlbimizdə qurduğu mənəvi dünya idi. O, olduqca mülayim bir qəlbə sahib idi; sərtliyi, qəzəbi onun çöhrəsində heç kim görməzdi. Bir səhvimizi belə o gülər üzü və incə yumoru ilə elə düzəldərdi ki, utandırmadan öyrədərdi. O, bizə sadəcə qafiyələri, bədii təsvir vasitələrini deyil, insan olmağı, xeyirxahlığı, ədaləti və ən əsası – sözün namusunu qorumağı öyrətdi. Hacılar kənd orta məktəbində keçən o iyirmi iki il (1968–1990) sadəcə bir müəllimlik fəaliyyəti olmadı; o, bütöv bir nəslin mənəvi memarına çevrildi. İllər keçir, zaman hər şeyi dəyişir. Amma Məhərrəm müəllimin sinif otağında, o müqəddəs səhnədə qoyduğu mənəvi miras heç vaxt köhnəlmir. Bu gün onun yetişdirdiyi yüzlərlə şagird həyata məhz onun öyrətdiyi o humanist pəncərədən – gözəlliklə, sevgiylə və dürüstlüklə baxır.Mərmərdən, tuncdan qoyulan soyuq heykəllər zamanla aşınır, külək və yağış qarşısında aciz qalır. Lakin Məhərrəm müəllimin ucaltdığı abidə fərqlidir. O, öz abidəsini daşdan yox, canlandırdığı obrazlarla ruh verdiyi yüzlərlə insanın yaddaşında, qəlbində qurub. Və bu canlı heykəl heç vaxt yıxılmayacaq, çünki onun təməlində bitmək bilməyən bir müəllim sevgisi və heç vaxt sönməyəcək Məhərrəm müəllim işığı var.

Hüseyn İsaoğlu, yazıçı-publisist,
AYB-nin və AJB-nin üzvü.