“ÜÇ İNTƏHASIZ və ya İNTƏHASIZLIQ”

“ÜÇ İNTƏHASIZ və ya İNTƏHASIZLIQ”

(Sehran Allahverdinin “Cahangir”i)

Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Günə (16.04.2026) çox sarsıdıcı və eyni zamanda ağılasığmaz bir xəbərlə başladıq. Cahangirin qəfil ölüm xəbəri dilindən, dinindən, yazdığı qrafikadan və cinsindən asılı olmayaraq əli klaviatura tutan dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan əhli-qələmi – qələmdarları sirkələdi…

Gün bu minvalla başa çatmaq üzrə idi ki, Sehran Allahverdi bu hadisəni – bitməkdə olan günü “intəhasızlıq” üzərinə proyeksiya etdi. Qarşımda üç intəhasız dünya var: Günəş, Dəniz və İnsan…

Bu rəsm əsəri azərbaycanlı rəssam Sehran Allahverdi tərəfindən çəkilmiş və özbək şair Cahangir Namazovun faciəvi taleyinə həsr olunmuş dərin məna qatlarına malik bir sənət nümunəsidir. Əsər yalnız portret deyil – bu, insan ruhunun ziddiyyətli qatlarını, daxili sarsıntılarını və həyatla ölüm arasındakı incə sərhədi ifadə edən psixoloji elementlərlə, dramatik ştrixlərlə(fırça vuruşları ilə) zəngin tablodur. Mən bu əsəri görən anda qeyri-ixtiyarı “İNTƏHASIZLIQ” adlandırdım. Sehran Allahverdi rəngkarlıqdan musiqi, rənglərdən not kimi istifadə edib. Rəsm əsərinin rəng palitrası o qədər zəngindir ki, tablo bütöv bir romans təəssüratı yaradır. Sehran Allahverdinin “danışan şəkillər” seriyasına bəxş etdiyi bu şedevr onun daxili aləminin zənginliyindən xəbər verir. Əsəri sözün əsl mənasında “Bir gəncin manifesti” adlandırmaq olar.

Rəsmin ilk baxışda diqqəti cəlb edən əsas elementi gün batımı fonudur. Günəş üfüqdə batmaq üzrədir – bu, klassik simvolika baxımından sonluğun, tükənmənin və eyni zamanda sakit bir vidanın işarəsidir. Su səthində əks olunan narıncı və qırmızı çalarlar sanki daxili yanğını, sönməyən ağrını və iztirabı təcəssüm etdirir. Bu fon təsadüfi deyil: o, şairin həyatının son anlarına metaforik bir pəncərə açır.

Portretdəki sima isə tam fərqli bir emosional qat təqdim edir. Cahangir Namazovun baxışları sakit, lakin dərin və yorğun görünür. Bu baxışlarda həm qəbul, həm də gizli bir fəryad hiss olunur. Rəssam üz cizgilərini akvarel texnikasının sərbəst və axıcı dili ilə işləyərək daxili gərginliyi daha da gücləndirib. Rənglərin bir-birinə qarışması insanın psixoloji parçalanmasını, kimlik böhranını və emosional qeyri-sabitliyi xatırladır.

Psixoloji baxımdan bu əsər depressiya və daxili tənhalıq mövzusuna toxunur. İntihar edən insanların çox zaman xaricdən sakit və adi görünməsi, lakin daxilən böyük bir fırtına yaşaması burada aydın hiss olunur. Rəssam bu ziddiyyəti ustalıqla təqdim edir: zahiri sakitlik və daxili çöküş eyni anda mövcuddur. Bu, insan psixikasının ən mürəkkəb və bəzən anlaşılmaz tərəflərindən biridir.

Publisistik baxımdan isə bu rəsm cəmiyyətə ünvanlanmış səssiz bir çağırışdır. O, bizi düşünməyə vadar edir: görəsən biz ətrafımızdakı insanların daxili dünyasına nə qədər diqqət yetiririk? Bir şairin, bir yaradıcı insanın belə ağır bir qərara gəlməsi yalnız fərdi deyil, həm də sosial bir məsuliyyət məsələsidir. Bu əsər insanları laqeydlikdən uzaqlaşmağa, empatiya qurmağa və ruhən sarsılmış insanlara daha həssas yanaşmağa çağırır.

Eyni zamanda, rəsm sənətin terapiya gücünü də nümayiş etdirir. Sehran Allahverdi bu əsərlə yalnız bir insanın portretini yaratmır, o, ağrını vizuallaşdırır, sükutu danışdırır və sözlə ifadə olunmayan hissləri rənglərlə dilə gətirir. Bu baxımdan əsər həm də sənətin insan ruhunu anlamaq və anlatmaq gücünün parlaq nümunəsidir.

Nəticə etibarilə, bu rəsm sadəcə bir portret deyil – o, həyatın kövrəkliyinə, insan ruhunun dərinliklərinə və cəmiyyətin məsuliyyətinə işarə edən güclü bir bədii bəyanatdır. Gün batımı ilə tamamlanan bu kompozisiya sanki bir həyatın son akkordudur – sakit, lakin unudulmaz.

Üzündə həmisə təbəssüm, sözündə ilıqlıq, insanlara sevgi, ətrafa məhəbbət duyulan Cahangir…. Sözun əsl mənasında “sözün bitdiyi yerdə”yik… Qoy, sözlərin aciz qaldığı bu məqamlarda rənglər danışsın…

Sağ olun, dəyərli oxucular, sağ ol, Sehran Allahverdi – dəyərli rəssam qardaşım – acı və sarsıdıcı xəbərlə başladığımız günün ideal məntiqi sonluğu kimi qiymətləndirirəm bu əsəri. Necə deyərlər, qövr edən yaramıza su səpdi bu tablo. Hələlik, dəyərli dostlar!