5 OKTYABR — MÜƏLLİMLƏR GÜNÜ

Müəllim — insanlığın gələcəyinə yazılan ən böyük əsər

Pərvanə Salmanqızı

Tarix boyu bəşəriyyətin əldə etdiyi ən böyük nailiyyətlərin arxasında bir işıq dayanıb — elmə, biliyə və insan yetişdirməyə həsr olunmuş müəllim əməyinin işığı. Müəllim yalnız dərs deyən insan deyil. O, gələcəyi formalaşdıran, insanın düşüncəsinə yol açan, qəlbində ümid və inam yaradan böyük şəxsiyyətdir.

Hər bir insanın həyatında müəllimin izi vardır. Bəzən bir müəllimin söylədiyi sadə bir cümlə illər sonra insanın taleyini dəyişir. Bəzən bir müəllimin verdiyi inam, şagirdin özünə olan inamının başlanğıcına çevrilir. Bəzən isə müəllimin səssiz zəhməti bir nəslin düşüncə tərzini dəyişdirir.

Məhz buna görə 5 Oktyabr — Beynəlxalq Müəllimlər Günü sadəcə peşə bayramı deyil. Bu gün biliyə, elmə, maarifə və insan yetişdirmək missiyasına verilən ümumbəşəri dəyərin ifadəsidir.

5 Oktyabrın tarixi

Beynəlxalq Müəllimlər Günü hər il 5 oktyabr tarixində qeyd olunur. Bu əlamətdar günün tarixi 1966-cı il 5 oktyabrda UNESCO və Beynəlxalq Əmək Təşkilatının müəllimlərin statusuna dair qəbul etdiyi mühüm tövsiyə ilə bağlıdır.

Həmin sənəd müəllimlərin hüquqlarının, peşəkar statusunun, əmək şəraitinin və cəmiyyətdəki rolunun tanınması baxımından mühüm tarixi mərhələ oldu. 1994-cü ildən etibarən isə 5 Oktyabr UNESCO tərəfindən Beynəlxalq Müəllimlər Günü kimi qeyd edilir.

Bu tarix dünyaya çox mühüm bir həqiqəti xatırladır: təhsilin keyfiyyəti müəllimin keyfiyyətindən, müəllimin cəmiyyətdəki nüfuzu isə gələcəyə verilən dəyərdən ayrılmazdır.

Azərbaycanın maarifçilik tarixində müəllim

Azərbaycan xalqının tarixində müəllim və ziyalı anlayışları həmişə xüsusi məna daşıyıb. Xalqımızın maariflənməsi, milli düşüncənin formalaşması və elmə marağın artmasında müəllimlərin böyük rolu olub.

XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan maarifçilik hərəkatının inkişafında Həsən bəy Zərdabi, Firidun bəy Köçərli, Üzeyir Hacıbəyli, Cəlil Məmmədquluzadə, Abbasqulu ağa Bakıxanov, Mirzə Fətəli Axundzadə kimi böyük şəxsiyyətlərin fəaliyyəti xalqımızın düşüncə tarixində silinməz izlər qoyub.

Onlar yalnız kitab yazmadılar, məktəblər açdılar, qəzetlər yaratdılar, maarifçilik ideyalarını yaydılar və bir xalqın gələcəyinin savadlı nəsildən keçdiyini göstərdilər.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə də təhsil və milli kadr hazırlığı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri idi. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması milli təhsil tariximizdə böyük hadisəyə çevrildi.

Sonrakı illərdə Azərbaycan təhsil sisteminin inkişafında minlərlə müəllim öz ömrünü bu müqəddəs amala həsr etdi.

Müəllim bir millətin gələcəyini yetişdirir

Müəllim sinfə daxil olduğu zaman qarşısında yalnız şagirdlər dayanmır. Onun qarşısında gələcəyin həkimi, mühəndisi, alimi, müəllimi, hərbçisi, jurnalisti, dövlət xadimi və sənətçisi dayanır.

Bu baxımdan müəllimin verdiyi hər dərs əslində gələcəyə yazılan bir məktubdur.

Müəllim uşağa yalnız oxumağı, yazmağı, hesablamağı öyrətmir. O, ona düşünməyi, sorğulamağı, doğru ilə yanlışı ayırmağı, insanlara hörmət etməyi, Vətənini sevməyi və məsuliyyət daşımağı öyrədir.

Əsl müəllim şagirdinin yaddaşında yalnız keçdiyi mövzu ilə deyil, ona bəxş etdiyi mənəvi dəyərlərlə yaşayır.

İllər keçir, məktəb illəri arxada qalır, insan müxtəlif yollarla irəliləyir. Lakin uşaqlıq illərində ona “Sən bacararsan!” deyən müəllimin səsi uzun illər insanın qəlbində yaşayır.

Müəllimlik — peşədən daha böyük missiyadır

Müəllimlik sadəcə bir peşə deyil.

Müəllimlik səbir, məsuliyyət, fədakarlıq, vicdan, sevgi və sonsuz insanlıq tələb edən missiyadır.

Bir müəllim bəzən öz ailəsindən ayırdığı vaxtı şagirdinə həsr edir. Bəzən bir şagirdin problemini həll etmək üçün saatlarla düşünür. Bəzən uğursuzluğa düçar olmuş bir uşağın əlindən tutur və onu yenidən həyata bağlayır.

Məhz buna görə müəllimin zəhmətini yalnız dərs saatı ilə ölçmək mümkün deyil.

Müəllimin əməyi sinif otağından başlayır, lakin onun nəticəsi cəmiyyətin bütün sahələrində görünür.

Bu gün bir həkim xəstəni müalicə edirsə, onun ilk elmi addımlarından biri müəllimin qarşısında başlayıb.

Bu gün bir mühəndis böyük layihələr qurursa, onun təməlində müəllimin öyrətdiyi bilik dayanır.

Bu gün bir alim yeni kəşf edirsə, onun elmə gedən yolunda mütləq bir müəllimin izi var.

Müəllim və zaman

Dünya dəyişir. Texnologiyalar inkişaf edir. Süni intellekt, rəqəmsal təhsil, virtual siniflər və yeni tədris metodları həyatımıza daxil olur.

Lakin bütün bu dəyişikliklərin içərisində bir həqiqət dəyişmir:

İnsan yetişdirmək üçün yenə də insana ehtiyac var.

Texnologiya məlumat verə bilər, lakin müəllimin şagirdə bəxş etdiyi mənəvi dəstəyi, mərhəməti, anlayışı və şəxsi nümunəni tam əvəz edə bilməz.

Çünki təhsil yalnız informasiya ötürmək deyil.

Təhsil insanın şəxsiyyət kimi formalaşmasıdır.

Bu prosesin mərkəzində isə müəllim dayanır.

Müəllimə hörmət — gələcəyə hörmətdir

Cəmiyyətin müəllimə münasibəti əslində öz gələcəyinə münasibətidir.

Müəllimə hörmət edən cəmiyyət elmə hörmət edir.

Elmə hörmət edən cəmiyyət isə inkişaf edir.

Ona görə də müəllimin nüfuzunun qorunması, onun əməyinin qiymətləndirilməsi, peşəkar inkişafının dəstəklənməsi yalnız təhsil sahəsinin deyil, bütövlükdə dövlətin və cəmiyyətin gələcəyi baxımından mühüm məsələdir.

Bu gün müəllimlərimizin qarşısında yeni nəsil dayanır. Bu nəslin dünyaya baxışı, texnologiyaya münasibəti, düşüncə tərzi əvvəlki nəsillərdən fərqlidir. Müəllim isə bütün bu dəyişikliklərə uyğunlaşaraq öz missiyasını davam etdirir.

Onun əlində yalnız kitab deyil, gələcəyin açarı vardır.

Müəllimlərin qarşısında ehtiramla baş əyirik

Bu əlamətdar gündə ömrünü təhsilə həsr edən bütün müəllimlərimizi ehtiramla salamlayırıq.

Məktəb partası arxasında ilk hərfi öyrədən ibtidai sinif müəllimindən tutmuş, ali məktəbdə gənc alimlər yetişdirən professoradək hər bir müəllimin əməyində böyük bir xalqın gələcəyi yaşayır.

Əziz müəllimlər!

Sizin zəhmətiniz bəzən dərhal görünməyə bilər. Lakin illər sonra yetişdirdiyiniz şagirdlərin uğurlarında sizin əməyinizin izlərini görmək mümkündür.

Siz insanların yaddaşına biliklə yanaşı, ümid, inam və işıq yazırsınız.

Siz bir ömrə dərs deyirsiniz, amma təsiriniz nəsillərlə davam edir.

Son söz

Müəllim — bir məktəbin deyil, bir nəslin memarıdır.

Müəllim — biliyin yol göstərəni, mənəviyyatın keşikçisi, gələcəyin səssiz qurucusudur.

Bir müəllimin yetişdirdiyi bir şagird bəzən bir ailəni, bir məktəbi, bir şəhəri, hətta bir ölkənin gələcəyini dəyişə bilər.

Ona görə də 5 Oktyabr yalnız müəllimlərin bayramı deyil; bu, biliyin, elmin, maarifin və gələcəyin bayramıdır.

Bu gün bütün müəllimlərimizin qarşısında ehtiramla baş əyir, onlara möhkəm cansağlığı, uzun ömür, tükənməz səbir, yaradıcılıq və peşə fəaliyyətlərində yeni-yeni uğurlar arzulayırıq.

Qoy hər müəllimin yetişdirdiyi şagird Vətəninə, xalqına və bəşəriyyətə faydalı bir insan olsun.

Qoy müəllimlərin yandırdığı elm çırağı heç zaman sönməsin!

5 Oktyabr — Beynəlxalq Müəllimlər Günü mübarək olsun!

Bütün müəllimlərimizə sonsuz ehtiram və təşəkkürlə!

Müəllif:
Qazeteçi,şair,araşdırmaçı yazar, AJB üzvü,zefernews.az saytının rəhbəri, “Zəfər Yolu” İctimai birliyinin sədri, Dünya Afşarlar Dərnəyinin Azərbaycan Təmsilçisi, Ölümsüz Kahramanlar Federasiyasının Azərbaycan Təmsilçisi, Türkiyənin Anasan Yazarlar Birliyinin,Daqistan Respublikası Ədəbiyyatçılar Birliyinin,Azərbaycan Təmsilçisi,Turan Yazarlar Birliyinin üzvü,”ÜFÜQ” Platformasının təsisçisi və direktoru
Pərvanə Salmanqızı Abdullayeva.