6 Noyabr – Azərbaycan Televiziya və Radio Günüdür

Sözün, səsin və görüntünün tarixə çevrildiyi gün

Tarix yalnız kitabların səhifələrində yaşamır. Tarix bəzən bir səsdə, bir kadrda, bir xəbərdə, bir xalqın yaddaşına həkk olunan sözlərdə yaşayır. Televiziya və radio isə bu yaddaşın qorunmasında, cəmiyyətin maariflənməsində, milli-mənəvi dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsində mühüm rol oynayan böyük informasiya və mədəniyyət körpüsüdür.

6 noyabr Azərbaycan tarixində televiziya və radio salnaməmizin əlamətdar günlərindən biridir. Bu gün Azərbaycan efir məkanına ömür, zəhmət və yaradıcılıq sərf edən jurnalistlərin, diktorların, aparıcıların, rejissorların, operatorların, səs mühəndislərinin, redaktorların və bütün media əməkdaşlarının əməyinə ehtiram günüdür.

Televiziya və radio sadəcə informasiya vasitəsi deyil. Onlar xalqın dünyaya açılan pəncərəsi, cəmiyyətin düşüncə tribunası, milli kimliyin və ictimai yaddaşın daşıyıcılarıdır.

Tarixin yaddaşında ilk səs: “Danışır Bakı!”

1926-cı il noyabrın 6-da Azərbaycan xalqının həyatında yeni bir tarixi mərhələnin əsası qoyuldu. Həmin gün Bakıda ilk radiostansiya fəaliyyətə başladı və ölkəmizdə radio verilişlərinin yayımına start verildi. Paytaxtın küçə və meydanlarında quraşdırılmış reproduktorlardan ilk dəfə “Danışır Bakı!” sədası eşidildi.

Bu iki kəlmə sadəcə bir radio anonsu deyildi. Bu, Azərbaycanın yeni informasiya və kommunikasiya dövrünə qədəm qoymasının, elmin və texnologiyanın milli həyatımıza daxil olmasının rəmzi idi. O gündən radio Azərbaycan insanının evinə, düşüncəsinə, gündəlik həyatına daxil oldu.

Radio illər boyu xalqın sevincinə, kədərinə, mübarizəsinə, qələbəsinə şahidlik etdi. Müharibə illərində xəbərlərin çatdırılmasında, tarixi hadisələrin işıqlandırılmasında, milli ruhun qorunmasında əvəzsiz xidmət göstərdi.

Radio insanı yalnız eşitdirmədi, həm də düşündürdü. Bəzən bir diktorun səsi minlərlə insanın qəlbinə ümid gətirdi, bəzən bir mahnı uzaqlarda yaşayan insanların Vətən həsrətinə məlhəm oldu.

Azərbaycan televiziyasının doğuluşu – görüntüyə çevrilən tarix

Azərbaycanın media tarixində növbəti böyük hadisə 1956-cı il fevralın 14-də baş verdi. Bakı Televiziya Studiyası ilk dəfə efirə çıxdı. Ekranda görünən ilk sənətkarlardan biri Nəcibə Məlikova oldu. O, tamaşaçıları “Göstərir Bakı” sözləri ilə salamladı.

Həmin gün Azərbaycan televiziyasında “Bəxtiyar” bədii filmi nümayiş etdirildi. Beləliklə, Azərbaycan insanı tarixində ilk dəfə hadisələri yalnız dinləmək deyil, həm də görmək imkanı qazandı.

Sonrakı illərdə televiziya texnologiyaları inkişaf etdi, yayım coğrafiyası genişləndi, rəngli televiziya dövrü başladı. 1996-cı ildə Bakı Teleqüllə Kompleksinin istifadəyə verilməsi yayım imkanlarının genişlənməsində mühüm mərhələ oldu.

Televiziya artıq yalnız xəbər mənbəyi deyil, həm də milli mədəniyyətin, incəsənətin, ədəbiyyatın, musiqinin və ictimai düşüncənin təbliğat tribunası idi.

Efir – xalqın yaddaşı, jurnalistika – cəmiyyətin vicdanı

Televiziya və radionun ən böyük missiyası həqiqəti çatdırmaq, insanları maarifləndirmək, cəmiyyətdə sağlam düşüncənin formalaşmasına xidmət etməkdir.

Jurnalistikanın gücü yalnız hadisəni işıqlandırmaqda deyil, hadisənin arxasındakı həqiqəti görə bilməkdədir. Efirə çıxan hər sözün, səslənən hər fikrin, yayımlanan hər görüntünün arxasında böyük məsuliyyət dayanır.

Çünki söz insanı ucalda da bilər, incidə də bilər. İnformasiya cəmiyyəti maarifləndirə də bilər, yanlış istiqamətə yönəldə də bilər. Məhz buna görə də peşəkar jurnalistikanın əsas dayaqları obyektivlik, dürüstlük, vicdan, qərəzsizlik və məsuliyyətdir.

Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı televiziya və radionun qarşısında yeni üfüqlər açıb. Rəqəmsal yayım, internet televiziyası, podkastlar və sosial media informasiya məkanını daha da genişləndirib. Lakin texnologiya nə qədər dəyişsə də, peşəkar jurnalistikanın mənəvi dəyəri dəyişməməlidir.

Çünki texnologiya səsi uzaqlara çatdıra bilər, amma həmin səsə dəyər verən onun daşıdığı həqiqətdir.

Milli maraqlar və informasiya mübarizəsi

Azərbaycanın müasir tarixində televiziya və radionun xüsusi yeri vardır. Xüsusilə torpaqlarımızın işğal altında olduğu illərdə, Vətən müharibəsi zamanı və Zəfər tariximizin dünyaya çatdırılmasında milli media mühüm rol oynadı.

44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, xalqımızın iradəsinin, ordumuzun qəhrəmanlığının və dövlətimizin haqlı mövqeyinin təbliği informasiya cəbhəsinin də nə qədər əhəmiyyətli olduğunu göstərdi.

Həmin günlərdə efirdən səslənən xəbərlər, canlı bağlantılar, müsahibələr və tarixi görüntülər xalqımızın yaddaşında silinməz izlər buraxdı.

Unutmamalıyıq ki, müasir dünyada informasiya təhlükəsizliyi dövlət təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsidir. Həqiqəti dünyaya çatdırmaq, milli kimliyimizi qorumaq, tarixi saxtakarlıqlara qarşı mübarizə aparmaq hər bir media qurumunun vətənpərvərlik məsuliyyətidir.

Efirin arxasında görünməyən qəhrəmanlar

Bu əlamətdar gündə yalnız ekran qarşısında gördüyümüz aparıcıları deyil, efirin arxasında böyük zəhmət çəkən bütün insanları da xatırlamalıyıq.

Jurnalistlər, müxbirlər, diktorlar, redaktorlar, rejissorlar, operatorlar, montajçılar, səs rejissorları, texniki işçilər və yaradıcı kollektivlər – hər biri bu böyük media ailəsinin ayrılmaz parçasıdır.

Bəzən bir neçə dəqiqəlik televiziya süjetinin hazırlanması üçün saatlarla zəhmət sərf olunur. Bəzən bir xəbər uğrunda jurnalistlər çətin və təhlükəli şəraitdə çalışırlar. Bəzən bir canlı yayımın arxasında gecələyən, yorulmadan çalışan bütöv bir kollektiv dayanır.

Onların əməyi yalnız peşə fəaliyyəti deyil, həm də cəmiyyətə xidmət nümunəsidir.

Təbrik və ehtiram

6 Noyabr – Azərbaycan Televiziyası və Radiosu Günü münasibətilə bütün televiziya və radio əməkdaşlarını, jurnalistləri, qələm sahiblərini, efir mədəniyyətinin inkişafına töhfə verən hər kəsi ürəkdən təbrik edirəm!

Azərbaycan efir tarixinin inkişafında öz imzasını qoymuş, bu gün aramızda olmayan görkəmli jurnalistləri, diktorları, sənətkarları və media nümayəndələrini dərin ehtiramla yad edirəm.

Arzum budur ki, Azərbaycan efiri hər zaman həqiqətin səsinə, ədalətin sözünə, milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliğinə xidmət etsin. Ekranlarımızdan maarif, radio dalğalarımızdan xoş xəbərlər, jurnalist qələmindən isə yalnız vicdanlı və obyektiv söz yayılsın.

Unutmayaq ki, efir yalnız səsin və görüntünün yayımlandığı məkan deyil, xalqın düşüncəsinin, tarixinin və gələcəyinin formalaşdığı mənəvi tribunadır.

Qoy Azərbaycan radiosunun 1926-cı ildə səslənən ilk “Danışır Bakı!” kəlməsi bu gün də milli qürurumuzun, inkişafımızın və həqiqətə bağlılığımızın rəmzi olaraq yaşasın!

Bayramınız mübarək, Azərbaycan efirinin fədakar insanları!

Müəllif:
Qazeteçi,şair,araşdırmaçı yazar, AJB üzvü,zefernews.az saytının , TV-NİN rəhbəri, “Zəfər Yolu” İctimai birliyinin sədri, Dünya Afşarlar Dərnəyinin Azərbaycan Təmsilçisi,Türkiyənin Anadolu Ölümsüz Kahramanlar Konfederasiyasının  Azərbaycan Təmsilçisi, Türkiyənin Anasan Yazarlar Birliyinin,Daqistan Respublikası Ədəbiyyatçılar Birliyinin,Azərbaycan Təmsilçisi,Turan Yazarlar Birliyinin üzvü,”XXI Əsrin Ziyalıları Zirvəsi” Platformasının təsisçisi və direktoru
Pərvanə Salmanqızı Abdullayeva.