17 Noyabr — Milli Dirçəliş Günü

17 Noyabr — Milli Dirçəliş Günü
Azadlıq düşüncəsinin oyanışı, milli iradənin təntənəsi və müstəqilliyə aparan tarixi yol
17 Noyabr — Azərbaycan xalqının yaddaşına azadlıq arzularının böyük bir milli hərəkata çevrildiyi, milli şüurun oyandığı, xalqın öz taleyinə sahib çıxmaq iradəsini nümayiş etdirdiyi əlamətdar tarix kimi həkk olunmuşdur.
Bu gün yalnız təqvimdə qeyd olunan bir bayram deyil. Bu tarix bir xalqın öz kimliyini dərk etməsinin, milli ləyaqətini qorumaq əzminin, azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizəyə qalxmasının tarixi rəmzidir.
Tarix bəzən bir günün içərisində dəyişmir. Tarix illərlə insanların qəlbində yetişən düşüncələrin, narahatlıqların, arzuların və milli özünüdərkin bir anda böyük bir iradəyə çevrilməsi ilə dəyişir. 17 Noyabr 1988-ci il Azərbaycan tarixində məhz belə bir dönüş nöqtəsi oldu.
Bu gün xalqın səsi susqunluq divarlarını aşaraq meydanlara, küçələrə və nəhayət, tarixin yaddaşına yazıldı. Azərbaycan insanı öz milli varlığını, torpağını, dilini, mədəniyyətini və gələcəyini qorumaq istəyini açıq şəkildə ifadə etdi.
Tarixin yaddaşına yazılan 1988-ci ilin noyabr günləri
1988-ci ilin sonlarına doğru Azərbaycan xalqı ağır siyasi və mənəvi sınaqlarla üz-üzə qalmışdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları, Dağlıq Qarabağ ətrafında baş verən hadisələr, azərbaycanlılara qarşı ayrı-seçkilik və soydaşlarımızın doğma yurdlarından deportasiyası xalqın haqlı narazılığını daha da gücləndirmişdi.
Qarabağda yerləşən Topxana meşəsinin qırılması ilə bağlı xəbərlər isə xalqın milli hisslərinə toxunan, ictimai etirazları alovlandıran mühüm hadisələrdən birinə çevrildi.
Belə bir tarixi şəraitdə 1988-ci il noyabrın 17-də Bakının o vaxtkı Lenin, indiki Azadlıq meydanında ümumxalq etiraz mitinqi başladı. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən insanlar paytaxta axışaraq vahid bir məqsəd ətrafında birləşdilər: Vətənin torpaqlarını, milli hüquqlarını, ləyaqətini və gələcəyini qorumaq!
Bu, sadəcə, etiraz aksiyası deyildi. Bu, illərlə imperiya siyasətinin kölgəsində saxlanılan milli özünüdərkin açıq şəkildə ifadəsi idi. Meydanda səslənən çağırışlar xalqın müstəqillik düşüncəsinin getdikcə gücləndiyini göstərirdi.
Meydan hərəkatının ən mühüm tarixi hadisələrindən biri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının yenidən yüksəldilməsi oldu. Mavi, qırmızı və yaşıl rənglərdən ibarət bu müqəddəs bayraq xalqın yaddaşında istiqlalın, milli kimliyin və gələcəyə inamın rəmzi kimi yenidən öz yerini aldı.
Həmin günlərdə Azadlıq meydanı xalqın ürək döyüntüsünə çevrilmişdi. İnsanlar yaşından, peşəsindən, sosial mövqeyindən asılı olmayaraq bir amal ətrafında birləşmişdilər. Onların hər biri anlayırdı ki, Vətənin taleyi yalnız ayrı-ayrı insanların deyil, bütöv bir xalqın məsuliyyətidir.
Noyabrın 22-də Bakıya sovet qoşunlarının böyük kontingentinin yeridilməsi, komendant saatının elan olunması belə xalqın iradəsini dərhal sındıra bilmədi. Mitinq yalnız dekabrın 5-nə keçən gecə hərbi qüvvələrin və zirehli texnikanın tətbiqi ilə zorakılıqla dağıdıldı. Lakin meydanda yüksələn milli ruhu, azadlıq düşüncəsini və müstəqillik arzusunu heç bir hərbi qüvvə susdura bilmədi.
Milli dirçəlişdən dövlət müstəqilliyinə doğru
Milli Dirçəliş Günü Azərbaycan tarixində müstəqilliyə aparan yolun mühüm mərhələsidir. Çünki müstəqil dövlətin təməli ilk növbədə xalqın şüurunda, milli kimliyə bağlılığında və azad yaşamaq iradəsində qurulur.
Azərbaycan xalqı 1918-ci ildə Şərqdə ilk demokratik respublikalardan birini — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini yaratmaqla dövlətçilik iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirmişdi. 1920-ci ildə bu müstəqillik itirilsə də, istiqlal düşüncəsi xalqın yaddaşından silinməmişdi.
1988-ci ilin Meydan hərəkatı həmin istiqlal düşüncəsinin yenidən güclənməsinə, milli dövlətçilik ideyasının geniş ictimai dəstək qazanmasına təkan verdi.
1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında Konstitusiya Aktının qəbul edilməsi ilə xalqımızın uzun illər boyu yaşatdığı azadlıq arzusu hüquqi və siyasi gerçəkliyə çevrildi.
Beləliklə, 17 Noyabr yalnız bir tarixi hadisənin ildönümü deyil, müstəqil Azərbaycanın yaranmasına aparan milli oyanışın rəmzidir. 1992-ci ildən etibarən bu gün Milli Dirçəliş Günü kimi qeyd olunur. republic.
Dirçəlişin mənəvi mahiyyəti — milli birlik və vətəndaş məsuliyyəti
Dirçəliş sözü yalnız ayağa qalxmaq, etiraz etmək və ya siyasi dəyişiklik istəmək demək deyil. Dirçəliş insanın öz köklərinə qayıtması, milli dəyərlərini tanıması, tarixini öyrənməsi, dilini sevməsi, mədəniyyətini qoruması və gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətini dərk etməsidir.
Bir xalqın gücü yalnız onun əhalisinin sayında, iqtisadi imkanlarında və hərbi qüdrətində deyil. Ən böyük güc milli birliyində, mənəvi bütövlüyündə, tarixi yaddaşında və dövlətinə olan sədaqətindədir.
17 Noyabr bizə öyrədir ki, xalqın birliyi ən çətin sınaqlar qarşısında belə böyük tarixi dəyişikliklərin başlanğıcına çevrilə bilər.
Bu gün biz milli dirçəlişdən danışarkən yalnız keçmişi xatırlamamalıyıq. Həm də özümüzə sual verməliyik: Biz müstəqil dövlətimizin inkişafı, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması, elmimizin, təhsilimizin, mədəniyyətimizin yüksəlişi üçün nə edirik?
Çünki müstəqilliyi qazanmaq qədər onu qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə ötürmək də böyük məsuliyyətdir.
Müasir Azərbaycanın gücü — milli iradənin təntənəsi
Bu gün Azərbaycan öz dövlətçilik tarixinin yeni və şərəfli mərhələsini yaşayır. 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər, 2023-cü ildə ölkəmizin bütün ərazisində suverenliyin tam bərpası dövlətimizin qüdrətini, xalqımızın birliyini və milli iradəsini nümayiş etdirdi.
Bir zamanlar Azadlıq meydanında azadlıq və müstəqillik arzusu ilə birləşən xalqın övladları bu gün üçrəngli bayrağımızın bütün Vətən torpaqlarında dalğalanmasının qürurunu yaşayırlar.
Bu tarixi yolun hər mərhələsində xalqımızın mübarizliyi, şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və Azərbaycan dövlətinin müstəqillik əzmi dayanır.
Milli dirçəlişin ən böyük mənası da məhz budur: xalq öz tarixinə sahib çıxır, öz dövlətini qoruyur, öz gələcəyini özü müəyyənləşdirir.
Bu gün gənc nəslə 17 Noyabrın tarixini öyrətmək, Meydan hərəkatının mahiyyətini izah etmək, milli azadlıq mübarizəsinin iştirakçılarının fədakarlığını yaşatmaq hər birimizin mənəvi borcudur.
Çünki tarixini bilməyən xalq keçmişin dərslərindən nəticə çıxara bilməz. Tarixi yaddaşını qoruyan xalq isə gələcəyini daha inamla qura bilər.
17 Noyabr — milli yaddaşımızın əbədi səhifəsi!
Əziz həmvətənlər!
Milli Dirçəliş Günü münasibətilə hər birinizi ürəkdən təbrik edirəm!
Arzu edirəm ki, Azərbaycanımızın müstəqilliyi daim əbədi, dövlətçiliyimiz sarsılmaz, üçrəngli bayrağımız uca olsun!
Qoy xalqımızın birliyi, həmrəyliyi, milli qüruru və Vətən sevgisi heç zaman sönməsin. Gələcək nəsillər azad, suveren, güclü və firavan Azərbaycanda yaşasınlar.
Bu müqəddəs Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi daim qəlbimizdə yaşasın. Qazilərimizə sağlamlıq, xalqımıza əmin-amanlıq, dövlətimizə əbədi inkişaf arzulayıram.
Unutmayaq: Milli dirçəliş bir xalqın özünü tanıması, azadlıq isə öz taleyinə sahib çıxmasıdır. Dövlətçilik isə bu azadlığı əbədi yaşatmaq iradəsidir!
Yaşasın müstəqil Azərbaycan!
Yaşasın milli birliyimiz və həmrəyliyimiz!
Uca olsun üçrəngli Azərbaycan bayrağı!
17 Noyabr — Milli Dirçəliş Günümüz mübarək!
Müəllif:
Qazeteçi,şair,araşdırmaçı yazar, AJB üzvü,zefernews.az saytının , TV-NİN rəhbəri, “Zəfər Yolu” İctimai birliyinin sədri, Dünya Afşarlar Dərnəyinin Azərbaycan Təmsilçisi,Türkiyənin Anadolu Ölümsüz Kahramanlar Konfederasiyasının Azərbaycan Təmsilçisi, Türkiyənin Anasan Yazarlar Birliyinin,Daqistan Respublikası Ədəbiyyatçılar Birliyinin,Azərbaycan Təmsilçisi,Turan Yazarlar Birliyinin üzvü,”XXI Əsrin Ziyalıları Zirvəsi” Platformasının təsisçisi və direktoru Pərvanə Salmanqızı Abdullayeva.


