SAVAŞSIZ DÜNYA İSTƏYİRƏM

Elə bir dünya istəyirəm,
Sülh olsun,günəş doğsun,
Uşaqların gülüşü bəzəsin,
Bütün dünyanı.

Çiçəklər sarım-sarım,sarılsın,
Xoş ətri yayılsın,tüm kainata,
Sevgi nəğməsi desin,
Dünyanın gənc oğlu,həm qızı.

Günəş qürub eyləsin,
Dənizin ləpəsində,
Yansın dünyada,sevgidən məşəl,
Orda sevgililərin,limanı olsun.

Bir savaşsız dünya istəyirəm..,
Bu sakit dünyanın yağışı,qarı,
Günəşi isitsin, bütün dünyanı,
Onun istisinə vicdan qızınsın.
06.06.2021

SAVAŞSIZ DÜNYA İSTƏYİRƏM – Təhlil və Tarixi-Mənəvi Yanaşma

“Elə bir dünya istəyirəm,
Sülh olsun, günəş doğsun,”

İnsanlıq tarix boyu saysız-hesabsız müharibələr yaşamışdır. Qədim dövrlərdən tutmuş müasir çağlara qədər baş verən qanlı qarşıdurmalar göstərir ki, bəşəriyyətin ən böyük arzusu məhz sülh olmuşdur. Günəşin doğması burada yalnız fiziki işıq deyil, həm də ümidin, yenidən doğuluşun və insanlığın vicdanının oyanmasının rəmzidir. Sülh olan yerdə həyat var, inkişaf var, sabaha inam var.

“Uşaqların gülüşü bəzəsin,
Bütün dünyanı.”

Tarix bizə sübut edib ki, müharibələr ən çox uşaqların həyatını qaraldır. Halbuki uşaqların gülüşü dünyanın ən saf, ən təmiz melodiyasıdır. Onların sevinci bir millətin deyil, bütün bəşəriyyətin xoşbəxtliyidir. Uşaqların güldüyü dünya – qorxusuz, silahsız və mərhəmətli dünyanın simvoludur.

“Çiçəklər sarım-sarım, sarılsın,
Xoş ətri yayılsın, tüm kainata,”

Çiçəklər tarix boyu sülhün və sevginin rəmzi olub. Müharibələrin dağıtdığı torpaqlarda yenidən çiçəklərin açması həyatın davam etdiyini göstərir. Burada “çiçəklərin sarılması” insanlığın bir-birinə qovuşması, sərhədlərin sevgi ilə aşılması anlamını daşıyır. Xoş ətrin kainata yayılması isə sülh ideyasının qlobal miqyasda qəbul edilməsini simvolizə edir.

“Sevgi nəğməsi desin,
Dünyanın gənc oğlu, həm qızı.”

Gənclik hər zaman dəyişimin və yeniliyin aparıcı qüvvəsi olub. Tarixdə də böyük dönüşlər məhz gənclərin iradəsi ilə baş verib. Bu misra gəncləri nifrət yox, sevgi dili ilə danışmağa çağırır. Çünki gələcək onların əlindədir və onlar dünyanı ya müharibəyə, ya da sülhə aparacaq gücə sahibdirlər.

“Günəş qürub eyləsin,
Dənizin ləpəsində,”

Bu obraz həyatın təbii ritmini əks etdirir. Günəşin batışı bir son deyil, yeni başlanğıcın müjdəçisidir. Dəniz isə sonsuzluğun, dərinliyin simvoludur. Bu misra insan həyatının da sülh içində, təbii axarında davam etməsini arzulayır.

“Yansın dünyada, sevgidən məşəl,
Orda sevgililərin, limanı olsun.”

Tarixdə məşəllər yol göstərən, istiqamət verən simvol kimi qəbul olunub. Sevgi məşəli isə insanlığı doğru yola – mərhəmətə, anlayışa və birliyə aparan işıqdır. “Sevgililərin limanı” ifadəsi isə təhlükəsiz, qorxusuz bir dünyanın təsviridir – insanların rahatlıqla sevə bildiyi, qorunmağa ehtiyac duymadığı bir məkan.

“Bir savaşsız dünya istəyirəm..,”

Bu misra şeirin əsas ideyasının zirvəsidir. Bütün tarix boyu səslənən, lakin hələ də tam reallaşmayan bir arzu – müharibəsiz dünya. Bu, təkcə bir insanın yox, bütün bəşəriyyətin ortaq istəyidir.

“Bu sakit dünyanın yağışı, qarı,
Günəşi isitsin, bütün dünyanı,”

Burada təbiətin harmoniyası insan həyatına nümunə kimi göstərilir. Yağış da, qar da, günəş də bir-birini tamamlayır. İnsanlar da fərqliliklərinə baxmayaraq bir arada sülh içində yaşamalıdır. Təbiət necə balans yaradırsa, insan da bu balansı qorumağı öyrənməlidir.

“Onun istisinə vicdan qızınsın.”

Ən dərin və fəlsəfi misralardan biridir. Burada “günəşin istisi” sadəcə fiziki istilik deyil, vicdanın oyanması, insanlığın içindəki mərhəmətin alovlanmasıdır. Əgər insanın vicdanı “isinərsə”, yəni oyansa, dünyada nə müharibə olar, nə də zülm.

Nəticə:
Bu şeir sadəcə poetik bir arzu deyil, həm də tarixi dərslərdən doğan bir çağırışdır. İnsanlıq keçmişdən nəticə çıxararaq gələcəyini sülh üzərində qurmalıdır. Müharibələr dağıdır, sevgi isə qurur.

Pərvanə Salmanqızı
Jurnalist, şair-publisist.