Zümrüdü Anka Quşu

Küldən Doğulan Ruhun Əfsanəsi

Bəşəriyyət yaranandan bəri insan özünü anlatmaq üçün simvollara, əfsanələrə və miflərə üz tutmuşdur. Çünki bəzən həqiqət tarix kitablarında deyil, əfsanələrin qanadlarında yaşayır. O əfsanələrdən biri də əsrlərin yaddaşından süzülüb gələn, Türk, İran və Yaxın Şərq mədəniyyətində müqəddəs hesab olunan Zümrüdü Anka Quşu haqqında rəvayətdir.

Deyirlər ki, dünyanın ən uca dağlarının zirvəsində, insanların gözündən uzaq, zamanın belə çata bilmədiyi sirli bir məkanda möhtəşəm bir quş yaşayardı. Onun lələkləri zümrüd kimi yaşıl, qanadları günəş kimi parlaq, baxışları isə kainatın sirlərini özündə əks etdirərdi. O, adi quş deyildi. O, zamanın şahidi, hikmətin daşıyıcısı, ruhun ölümsüzlüyünün rəmzi idi.

Ən möcüzəli xüsusiyyəti isə ölümə məğlub olmaması idi. Ömrünün sonuna çatanda Zümrüdü Anka öz yuvasını ətirli ağac budaqları ilə qurur, alovun içinə girərək külə çevrilirdi. Lakin həyat onun üçün burada bitmirdi. Həmin küldən yenidən doğulur, daha güclü, daha müdrik və daha işıqlı bir varlığa çevrilirdi.

Bu səbəbdən Anka heç vaxt yalnız bir quş kimi qəbul edilməmişdir. O, insan ruhunun sarsıntılardan sonra yenidən dirçəlmək qüdrətinin simvoluna çevrilmişdir.

Əslində insan ömrü də Ankanın taleyinə bənzəyir. Hər kəs həyatında bir neçə dəfə yanır: arzuları yanır, ümidləri yanır, sevgisi yanır, bəzən inamı da külə dönür. Amma insanı insan edən məhz həmin küldən yenidən qalxa bilməsidir.

Bəzən elə düşünürük ki, hər şey bitib. Halbuki həyatın ən böyük möcüzələri məhz bitdiyini zənn etdiyimiz yerdən başlayır. Çünki son dediyimiz nöqtə, əslində, yeni başlanğıcın ilk hərfidir.

Zümrüdü Anka bizə öyrədir ki, insanın ən böyük düşməni məğlubiyyət deyil, ümidsizlikdir. Ümidini itirməyən insan heç vaxt məğlub olmur. O, gec-tez öz küllərindən doğulacaq qədər güclü olur.

Müdriklər deyirlər ki, hər insanın daxilində görünməyən bir Anka yatır. O, qorxuların, ağrıların, xəyanətlərin və ayrılıqların altında susur. Lakin qəlbin dərinliyindəki inam alovu yenidən alışanda həmin Anka qanad açmağa başlayır.

Bu əfsanə bizə bildirir ki, ruh heç vaxt qocalmır. Qocalan yalnız bədəndir. Ruh isə hər sınaqdan sonra daha saf, daha kamil və daha hikmətli olur.

Bəlkə də Tanrı Zümrüdü Ankanı yaratmaqla insanlara demək istəyirdi:

“Yanmaqdan qorxma… Çünki bəzən ən gözəl doğuluş məhz küldən başlayır.”

Hər itki bir dərsdir.
Hər göz yaşı bir təmizlənmədir.
Hər ayrılıq yeni bir görüşün toxumudur.
Hər gecə yeni bir sübhün müjdəsidir.

Zümrüdü Anka zamanın fövqündə dayanaraq insanlığa pıçıldayır:

“Özünü axtarmaq üçün bəzən əvvəlcə öz köhnə mənliyini yandırmalısan. Dəyişməyən ruh inkişaf etməz. Kül olmayan toxum cücərməz. Ağrı çəkməyən qəlb kamilləşməz.”

Bu səbəbdən Anka yalnız bir əfsanə deyil. O, insanın öz daxili mənəvi səfərinin, nəfs üzərində qələbəsinin, ruhun işığa doğru yüksəlişinin əbədi rəmzidir.

Hər birimizin həyatında elə an gəlir ki, seçim etməli oluruq: ya keçmişimizin külü altında qalacağıq, ya da həmin küldən doğulub öz taleyimizin Ankasına çevriləcəyik.

Əsl dirilmə bədənin deyil, ruhun dirilməsidir. Əsl qələbə başqalarını məğlub etmək deyil, öz qorxularına qalib gəlməkdir. Və əsl azadlıq insanın öz daxilindəki işığı kəşf etdiyi andan başlayır.

(Davamı var )
Müəllif hüquqları qorunur.
Qazeteçi,şair,araşdırmaçı yazar, AJB üzvü,zefernews.az saytının rəhbəri, Dünya Afşarlar Dərnəyinin Azərbaycan Təmsilçisi.Türkiyənin Anasan Yazarlar Birliyinin,Daqistan Respublikası Ədəbiyyatçılar Birliyinin,Azərbaycan Təmsilçisi,Turan Yazarlar Birliyinin üzvü.
Pərvanə Salmanqızı Abdullayeva.