14 Temmuz Kerkük Katliamı – Türk Dünyasının Qan Yaddaşı

Tarix yalnız qaliblərin yazdığı salnamə deyil. Tarix həm də məsum insanların göz yaşları, yarımçıq qalan ömürlər, susdurulan səslər və əsrlər boyu unudulmayan ağrılardır. Türk dünyasının yaddaşına qanla yazılmış belə faciələrdən biri də 1959-cu il 14 iyul Kerkük qətliamıdır.

Kərkük min illər boyu türk mədəniyyətinin, elm və sənətinin beşiyi olmuş, Oğuz yurdunun ayrılmaz parçası kimi öz kimliyini qorumuş müqəddəs bir şəhərdir. Bu qədim diyarın küçələrində türk dili səslənmiş, bayatıları dillər əzbəri olmuş, nəsillər öz milli kimliyini böyük fədakarlıqla yaşatmışdır. Lakin tarix göstərdi ki, milli kimliyini qorumaq bəzən ağır bədəllər tələb edir.

1959-cu ilin iyulunda Kərkükdə baş verən qanlı hadisələr zamanı günahsız türkmənlər amansız hücumlara məruz qaldılar. Günlərlə davam edən zorakılıqlar nəticəsində yüzlərlə ailə dağıldı, insanlar işgəncələrə məruz qaldı, evlər talan edildi, şəhərin küçələri insan qanına boyandı. Bu hadisələr yalnız bir şəhərin faciəsi deyil, bütün türk dünyasının ortaq yarası, insanlıq vicdanının sınağı idi.

Faciələrin ən ağır tərəfi yalnız can itkisi deyil. Ən ağır yük, anaların ömür boyu bitməyən göz yaşları, atasız böyüyən uşaqların səssiz harayı, doğma yurdunu tərk etməyə məcbur qalan insanların ürəyində daşıdığı həsrətdir. Bu ağrılar zaman keçsə də unudulmur, çünki şəhidlərin xatirəsi millətin vicdanında yaşayır.

Kərkük bu gün də yalnız coğrafi məkan deyil. O, türk dünyasının mənəvi sərvəti, milli yaddaşı, mədəni irsi və müqavimət ruhunun rəmzidir. Tarix bizə öyrədir ki, milli birlik, həmrəylik və tarixi həqiqətlərin yaşadılması gələcək nəsillərin ən müqəddəs borcudur.

Biz keçmişi nifrət üçün deyil, ədalətin, həqiqətin və sülhün qalib gəlməsi üçün xatırlamalıyıq. Faciələr təkrarlanmamalıdır. İnsan həyatının, milli kimliyin və mədəni irsin qorunması hər bir cəmiyyətin mənəvi məsuliyyətidir.

14 İyul Kərkük qətliamının şəhidlərini dərin ehtiramla anır, onların əziz xatirəsi qarşısında baş əyirik. Uca Yaradan bütün məsum qurbanlara rəhmət eləsin. Türk dünyasının birliyi, qardaşlığı və həmrəyliyi daim möhkəm olsun.

Unudulmayan tarix gələcəyin vicdanıdır. Şəhidlərin qanı üzərində yüksələn yaddaş isə millətin əbədi varlığıdır.

Müəllif hüquqları qorunur.
Pərvanə Salmanqızı
Qazeteçi,şair,araşdırmaçı yazar, AJB üzvü, Dünya Afşarlar Dərnəyinin Azərbaycan Təmsilçisi.Türkiyənin Anasan Yazarlar Birliyinin,Daqistan Respublikası Ədəbiyyatçılar Birliyinin,Azərbaycan Təmsilçisi,Turan Yazarlar Birliyinin üzvü