NƏSİHƏTLƏRİN TƏHLÜKƏSİZ LİMANI: ŞEİR VƏ İNSANLIQ
NƏSİHƏTLƏRİN TƏHLÜKƏSİZ LİMANI: ŞEİR VƏ İNSANLIQ
Qarşımda bir kitab var. Kitabın adı “Ana həsrəti” adlanır. Kitabın müəllifi isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, “Həsən Bəy Zərdabi” fəxri media və s. kimi mükafatlara layiq görülmüş Nicat Ərtürkdür.
Şeir kitabını oxuyub vərəqlədikcə görürəm ki, Nicat Ərtürk həm müasir dövrün ruhunu, həm də xalqımızın köklü ənənələrini özündə cəmləyir. Şeirlərindəki dil sadəliyi və dərindən gələn mənalar, məndə unudulmaz təəssüratlar yaradır. Şairin şeirlərindəki məna dərinliyi və həm də humanizm prinsipləri poeziya aləminə yeni bir nəfəs gətirir.
Şeir kitabında şairin “Nəsihətnamə” poemasını oxudum. Bu poema əxlaqi təlimatlarla zəngin olması ilə diqqət çəkdi. “Nəsihətnamə” poeması həyatın və insanın dəyərlərini dərindən analiz edən bir əsərdir. Şair burada insanın həyatına, əxlaqına, və davranışlarına dair mühüm tövsiyələr verir. O, əsər vasitəsilə insanlara dürüstlük, ədalət, mərhəmət və təvazökar olmağı tövsiyə edir. Bu nəsihətlərin bəşəri dəyərlərə əsaslanması, əsəri zaman və məkan baxımından universallaşdırır.
Bu dünyanın min məkirli oyunu,
Min-bir cürə fırıldağı,fəndi var,
Vaxtsız edər, büsatını, toyunu,
Yaşatmağa, həyat adlı kəndi var.
Gəl aldanma xoş görünən oyuna,
Kəfən biçib çoxlarının boyuna,
Baxmaz ömrün baharına,yayına,
Ömrü yarım,qoyan yönü,səmti var
“Nəsihətnamə”nin özəlliklərindən biri də, Nicat rtürkün müraciətlərinin son dərəcə sadə və aydın olmasıdır. O, mürəkkəb şeir üslublarından çəkinərək, oxucusuna birbaşa və anlaşılan bir dil ilə müraciət edir. Bu sadəlik, onun düşüncələrinin gücünü artırır və oxucuya daha dərindən təsir göstərir.
Şair burada yalnız cəmiyyətdəki mühüm məsələləri deyil, həm də insanın daxili dünyasını araşdırır. O, insan təbiətini, xarakterini və ruh halını dərin bir şəkildə təhlil edir. Bu, ona şeirini təkcə əxlaqi deyil, həm də psixoloji və fəlsəfi bir əsər halına gətirir.
Selə bənzər axar gedər su kimi.,
Görünüşdə suda üzən qu kimi,
Öz-özünün həm cəlladı, hakimi,
Qapatmağa məhbəs adlı bəndi var.
Zaman keçər günlər günü qovalar,
Xəyalımda xatirələr canlanar,
Gülüstana dönər bağlar-bağçalar,
Təbiətin min naxışı,rəngi var.
“Nəsihətnamə”nin əsas mesajlarından biri də ədalət və doğruluğun cəmiyyətdəki vacibliyidir. Nicat Ərtürkün sözləri, hər bir insanın ədalətli və dürüst olmasının yalnız öz həyatına deyil, həm də cəmiyyətin rifahına böyük təsir göstərdiyini vurğulayır. O, insanlara hər zaman doğru yolda olmalırını, həmişə vicdanla hərəkət etmələrini tövsiyə edir.
Şairin “Nəsihətnamə”si bir növ həyatın özünə dair bir dərsdir. Şair, yaşanan hər təcrübənin, qarşılaşılan çətinliklərin və səhvlərin insanın daxili müdrikliyini artırdığına inanır. Onun əsərində hər bir səhv və hər bir uğursuzluq, gələcəkdə daha yaxşı və daha müdrik bir insan olmağa aparan bir addım kimi təqdim olunur.
Dəyərləndir zamanını,vaxtını,
Öz əlinlə gözəlləşdir baxtını,
Halal mülklə qur tacını-taxtını,
Unutma ki, hesab adlı cəngi var.
Elə yaşa peşmanlığın olmasın,
Bağ-bağçanda gül-çiçəklər solmasın,
Dilin zəhər bardağı tək dolmasın ,
Dadlı, şirin şəkəri var, qəndi var.
“Nəsihətnamə”nin şeir dili, yalnız məzmunu ilə deyil, eyni zamanda ritmi və harmoniyası ilə də diqqət çəkir. Nicatın hər bir misrası oxucunu özü ilə aparır, sanki məsləhətləri şeir halında təqdim etdiyi bir yol xəritəsidir. Bu, onun poeziyasının təkcə mənalı deyil, həm də musiqisel bir təcrübə olmasına imkan verir.
Qırmayasan heç kimsənin qəlbini,
Qərib olan,boynu bükük dərdlini.
Tuta bilsən,tut məzlumun əlini,
Yaradanın bəndəsinə şərti var.
Girməyəsən bir kimsənin haqqına,
Zərər vermə yoldaşına,dostuna.
Heç güvənmə, girən quzu postuna,
İnsanların xaini var, mərdi var.
Nicat Ərtürkün şeirləri xalqın hisslərini, təbiətini və mənəvi xüsusiyyətlərini əks etdirir. “Nəsihətnamə”dəki nəsihətlər, onun xalqın həyatına dərindən bələd olduğunu göstərir. Şairin səsləndirdiyi tövsiyələr, nəinki fərdi, həm də kollektiv səviyyədə insanlara faydalıdır, çünki Nicat insanların üzləşdiyi ümumi problemləri çox gözəl təhlil edir.
“Nəsihətnamə” poemasının bir digər önəmli mesajı da insanın öz təvazökarlığını qoruyaraq həyatda müvəffəqiyyət əldə etməsidir. Şair, hər bir insana yüksək mənəvi dəyərlərlə, başqalarına qarşı hörmətlə yanaşmağı və böyüklükdən dərs almağı tövsiyə edir. Bu, müdrikliyə və humanizmə doğru atılmış bir addımdır. Şair Nicat Ərtürkün yazdığı nəsihətlər yalnız Azərbaycan xalqına deyil, bütün insanlığa bir ərmağandır. “Nəsihətnamə”nin verdiyi tövsiyələr, insan təbiətinin ümumi qanunlarına uyğun olub, mədəniyyətlərarası sərhədləri aşan bir anlam daşır. Bu da onun ədəbiyyatımızda və dünyada əhəmiyyətli bir yer tutmasına səbəb olur.
Gənc şairimiz Nicat Ərtürk! Əminəm ki, şeirlərindəki dərin mənalar və əxlaqi zənginlik hər bir oxucunu düşündürəcək, oxucunun ruhuna işıq yayacaq. Uğurların davamlı olsun, yazdığın hər misra insanların qəlbinə toxunmağa davam etsin!
Öz müdrik sözlərinlə oxucunu yeni düşüncələrə, dəyərlərə və həyatın həqiqətlərinə doğru aparasan. Yaradıcı yolunda uğurların bol olsun, ilhamın heç bir zaman tükənməsin!
Sözlərinin gücü ilə, insan ruhunun dərinliklərinə nüfuz edən bir şair olaraq, uğurlarının davamını arzulayıram. Hər yeni şeirində Nəsihətnamə kimi müdrik və faydalı dərslər verməyin mükafatını əminəm ki, alacaqsan!
Təvazökar olmağı, doğru və dürüst yaşamağı təbliğ edən şeirlərindən aldığım ilhamla, sənə gələcəkdə daha çox uğur, yeni yaradıcılıq zirvələri arzulayıram. Hər addımında nəsihətlərinə sadiq qalaraq insanlara yeni həyat dərsləri verməyə davam et!
Uğurların daim artsın, hər misranla cəmiyyəti daha yaxşıya doğru irəlilətməsinə işıq sal!
Ulu Tanrı səni qorusun!
Müəllif: ƏBÜLFƏZ QULİYEV
Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü
Filologiya elmləri doktoru, professor
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında