RİFAT İSMAİLİ – ALBANİYA – İTALİYA

BİOQRAFİYA

Şair, nasir və esseist Rifat İsmaili 1968-ci il martın 24-də Albaniyanın Dıraç şəhərində anadan olub. 1991-ci ildən etibarən İtaliyada yaşayır, hazırda isə Savona şəhərində məskunlaşıb. İncəsənətə və ədəbiyyata dərin marağı olan müəllif hələ məktəb illərindən yazmağa və rəsm çəkməyə başlamışdır. 1986-cı ildən başlayaraq, dövrünün qəzet və jurnallarında dərc olunmuş, bu günə qədər də fəal şəkildə yazı həyatını davam etdirir. Müəlliflik fəaliyyəti ilə yanaşı, o həm də tərcüməçiliklə məşğul olmuş, Bukovski, Antonio Skarmeta və digər məşhur yazıçıların əsərlərini səsləndirmişdir.
Onun əsərləri italyan, ingilis, ərəb, ispan, rus, türk, özbək, çin və digər dillərə tərcümə edilmiş, həmin ölkələrin bir sıra nüfuzlu ədəbi orqanlarında çap olunmuşdur.
Müxtəlif nəşrlərdə redaktor və ya resenzent kimi dəfələrlə iştirak etmişdir ki, bu da onun ədəbi fəaliyyətinin əhatə dairəsini daha da genişləndirir.
Rifat İsmaili həm böyüklər, həm də uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş müxtəlif ədəbi janrlarda bir çox kitabların müəllifidir.
O, həm yerli, həm də xarici müəllifləri əhatə edən “Gjurmë Penash” antologiya jurnalının nəşriyyatçısıdır.
Bundan əlavə, beynəlxalq ədəbiyyat və incəsənət jurnalı olan Kryefjala-nı da dövri şəkildə nəşr etdirir.
Uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş Pena Balerina adlı ədəbi jurnalın da təsisçisi və nəşriyyatçısıdır.

YER – HAMININ VƏTƏNIDIR!

Ağıllı, dözümlü, başqalarının mövcudluğunu anlayıb qəbul edən insanlar üçün bu Yer – hamının Vətənidir! Bu gün – parçalanmaların və müharibələrin həyatı təhdid etdiyi, Şərin bütün dünyaya kök saldığı kritik bir məqamda, insanlar qeyri-müəyyən gələcəyin fərqində olmalı, həyəcan siqnalı verməli və Şərə qarşı birləşməlidirlər.
Bu mübarizədə yazıçılar və sənətçilər əsas rol oynamalıdırlar ki, qələmləri və bilikləri ilə insanlığın oyanış prosesini sürətləndirsinlər. Danışdığımız bu məsələyə nə qədər çox önəm və həssaslıq göstərsək, yaxın gələcəkdə Yer kürəsinin sağlamlığı, insan həyatının – bizim və övladlarımızın – təminatı üçün bir o qədər vacib olacaq. Əks təqdirdə isə, çox gec olacaq və fəlakət qaçınılmazdır.
Sual budur: İnsanlar həyatın əvəzolunmaz dəyərlərinin daha çox fərqində ola biləcəklərmi? Anlaya biləcəyikmi ki, həyat bizim idarəmizdədir, biz onu gözəlləşdirən və ya firavan edən məhz özümüzük – davranışlarımızla, əməllərimizlə, fədakarlığımız, həmrəyliyimiz, hörmət və başqalarına – xüsusilə də bu dünyanı bizimlə paylaşan zəif canlılara – qarşı mərhəmətimizlə? Heç düşünmüsünüzmü, hər səhər günəş doğmadan oyanmaq, onu bir nəhəng buludun udduğunu görmək nə qədər kədərli olar? Lakin ondan da dəhşətlisi nüvə silahıdır – çünki o, təkcə günəşi yox etmir, həm də partlayışdan əvvəl, partlayış zamanı və sonra olan hər şeyi məhv edir; yüzlərlə kvadrat kilometr əraziyi Ölüm və xaosun imperiyasına təslim edir.
Dünya nə qədər kədərli olar əgər bir səhər oyansaq və qonşularımızı, onların uşaqlarının səslərini, gülümsəyərək verilən “sabahın xeyir” sözünü və sülh içində yaşamaq dəvətini tapa bilməsək…
Eyni dərəcədə qorxunc və üzücü olar əgər göy quşların qanadları ilə artıq kəsişməsə, ağaclar qurusa, çayların suyu sonsuz dənizə olan axınını dayandırsa…
İllər öncə yazdığım və bu gün də aktuallığını qoruyan bir esse vardı:
“Biz heç vaxt səhvlərimizdən və uğursuzluqlarımızdan öyrənə bilmirikmi? Nə üçün daha şüurlu, daha mərhəmətli ola bilmirik – nə başqalarına, nə də özümüzə?”
Bu, yarım bir dünyanın yarımçıq üzüdür. Qalan hissə – həqiqət – suyun altında qalmış aysberq kimidir – qaranlığa bürünmüşdür. Bu, uzun müddət sağalmağa ehtiyacı olan xəstə bir dünyadır.
Dünya vahiməli hala gəlib – ya sonsuz meşədə vəhşi heyvanlar arasında olsan, ya da insan meşəsinin ortasında – nəhəng şəhərlərin, yolların, göydələnlərin, fabriklərin, reklamların və milyonlarla işığın arasında…
Mən hələ də hava olan, təbii qalan bir dünya axtarıram – lakin tapa bilmirəm.
İnsan alçaldılmadığı, özünü zəif və önəmsiz hiss etmədiyi bir dünya arzulayıram – orada xaos və çaşqınlıq insanı udmur. Maşınlar insanın yerinə iş görmür və insan da robota və kalkulyatora çevrilmir. Sevgi sadəcə lüğətdə uydurulmuş bir söz deyil – gerçək olur. Həyat isə bir qəfəsə çevrilmir, hər yerdə divarlarla toqquşduğun bir zindan olmur – əksinə, azad qaçdığın bir işıqlı düzən olur, daşıdığın enerjilər heç kəsə zərər vermir, yalnız gərəkli olanla yaşamağı öyrənirsən və xəstə, müvəqqəti eqonu doyurmaq üçün dünyanın tarazlığını pozmağa, zərər verməyə ehtiyac duymursan.
Gəlin, həyatın gözlərinin içinə baxaq – bu, olmalı olduğu kimi deyil!
Qəzəbli uşaqları deyil, bombaların qətl etdiyi minlərlə körpənin taleyini görməli və duymalıyıq – çox vaxt pul və güc sahibi olan dəli hökmdarların kaprizləri naminə. O anaları görməliyik – gündəlik çörəyi özünə və övladlarına təmin edə bilməyənləri – və onlara yardım etməliyik. Qadınlara, yaşlılara və günahsız insanlara qarşı zorakılığı görməliyik – və lazımi anda əlimizi uzadaraq sülh və ümid bəxş etməliyik.
Biz bu dünyanın bütün bəlalarını ruh gözümüzlə görməli və onları səsimizin və qələmimizin gücü, ağlın və tərəqqinin qüvvəsi ilə, yaxşılıq və həyatın davamı naminə önləməliyik.

Müəllif: RİFAT İSMAİLİ

Tərcümə: Cahangir NAMAZOV,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvü